Jakie choroby kwalifikują do otrzymania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności?

Jakie choroby kwalifikują do otrzymania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności?

Niepełnosprawność jest bardzo poważnym problemem i dotyka coraz większej części społeczeństwa. W wielu przypadkach drastycznie wpływa na jakość życia i utrudnia wypełnianie codziennych zadań – rodzinnych, zawodowych oraz społecznych. Nie wszystkie schorzenia jednak kwalifikują się do otrzymania statusu osoby z niepełnosprawnością. Kiedyś wyznacznikiem przynależenia do grupy osób niezdolnych do pracy i samodzielnej egzystencji była decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Obecnie prawnym potwierdzeniem statusu osoby z niepełnosprawnością jest uzyskanie orzeczenia z Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności.

Wiele osób niestety nadal myli pojęcia dotyczące orzecznictwa ds. rentowych w ZUS z Zespołem ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności i posługuje się w potocznym języku określeniem „grupa inwalidzka” – pierwsza, druga albo trzecia. Odpowiednikiem dawnych „grup inwalidzkich” są obecnie stopnie niepełnosprawności – znaczny, umiarkowany i lekki. Dzieci do 16 roku życia otrzymują orzeczenie o niepełnosprawności.

W poniższym artykule postaram się odpowiedzieć m.in. na pytania:

  • Na jakie choroby można otrzymać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności?
  • Jakie choroby mogą być powodem do otrzymania określonego stopnia niepełnosprawności?

Co decyduje o przyznaniu stopnia niepełnosprawności?

Podczas badania komisja orzekająca „patrzy” na chorego w ujęciu holistycznym – czyli całościowym. Zwraca szczególną uwagę na zdrowie, ale nie pomija też innych aspektów funkcjonowania człowieka. Chodzi tu m.in. o sferę psychiczną i możliwości pełnienia określonych ról społecznych.

Lista chorób będących wskazaniem do ubiegania się o orzeczenie

Choroba chorobie nie równa, dlatego nie każda dysfunkcja musi być powodem do otrzymania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Dokument taki mogą uzyskać osoby, których ograniczenia sprawiają, że są niezdolni do pracy zarobkowej albo konieczne jest utworzenie stanowiska pracy dostosowanego do ich potrzeb.

Poza tym orzeczenie przyznawane jest chorym, którzy  wymagają opieki lub pomocy innych osób ze względu na swoje ograniczenia zdrowotne i mają problemy z wykonywaniem codziennych czynności. Innym kryterium decydującym o przyznaniu orzeczenia jest potrzeba korzystania ze specjalistycznego sprzętu umożliwiającego prawidłowe funkcjonowanie.

Nie ma tzw. zamkniętej listy chorób, na które można otrzymać orzeczenie o niepełnosprawności. Niemniej jednak podstawą do uzyskania tego dokumentu mogą być dysfunkcje wynikające ze schorzeń takich jak:

Upośledzenie umysłowe

Orzeczenie wydawane jest w przypadku, gdy występuje przynajmniej w stopniu umiarkowanym.

Choroby psychiczne 

Choroby, na które można otrzymać orzeczenie to m.in. zaburzenia psychotyczne: schizofrenia, zaburzenia nastroju: choroba afektywna dwubiegunowa i depresja. W trakcie orzekania w chorobach psychicznych pod uwagę brany jest stopień ich nasilenia, częstość nawrotów, a także możliwość pełnienia ról społecznych.

Zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu

Zaburzenia, które powodują utrudnienia w komunikacji werbalnej. Wśród przyczyn tego stanu rzeczy znajduje się uszkodzenie krtani, upośledzenie pracy strun głosowych, głuchota oraz zaburzenia związane z niewłaściwym funkcjonowaniem nerwowego ośrodka mowy. Podczas orzekania przy dysfunkcji słuchu bierze się pod uwagę czy aparat słuchowy poprawi słyszenie.

Choroby narządu wzroku

Choroby orzeczenie jest zazwyczaj przyznawane, gdy korekcja wady wzroku okularami nie poprawia ostrości widzenia lub kiedy kąt widzenia nie jest większy niż 30%. Ponadto w sytuacji, gdy np. choroba genetyczna przyczynia się do znacznego pogorszenia widzenia lub całkowitej utraty wzroku.

Zaburzenia narządu ruchu

Kolejna grupa schorzeń mogąca stanowić powód do uzyskania orzeczenia. Wśród dysfunkcji narządu ruchu najczęściej znajdują się wady wrodzone lub rozwojowe będące efektem choroby zwyrodnieniowej, chorób kości, nowotworów narządu ruchu oraz zaburzenia pourazowe -np. utrata kończyny.

Epilepsja

Epilepsja jest dysfunkcją, która niezależnie od etapu, rozwoju i nasilenia choroby stanowi podstawę do uzyskania orzeczenia.

Choroby krążenia lub układu oddechowego

W przypadku tych chorób muszą nastąpić powikłania wynikające z przebiegu tychże chorób. Wśród najczęstszych powikłań znajduje się: nadciśnienie powodujące konsekwencje narządowe, arytmie serca lub miażdżyca prowadząca do niewydolności II stopnia. Ponadto nowotwory płuc przyczyniające się do powstania niewydolności oddechowej i choroby obturacyjne.

Choroby układu pokarmowego

Dolegliwości układu pokarmowego mogą być podstawą do wydania orzeczenia jedynie w sytuacji, gdy dochodzi do wyraźnego zaburzenia jednego z odcinków dróg pokarmowych. Wśród dysfunkcji kwalifikujących się do uzyskania orzeczenia są: choroby przełyku, nowotwory, powikłania po resekcji żołądka, przewlekłe choroby żołądka i jelit, choroby wątroby o różnej etiologii, zapalenie trzustki lub zapalenie wątroby.

Choroby układu moczowo-płciowego

Osoby chore na nowotwór złośliwy pęcherza lub nerek oraz osoby, u których rozpoznano niewydolność nerek lub ich zwyrodnienie mają podstawę, aby ubiegać się orzeczenie. W przypadku chorych z mocznicą – niezależnie od jej przyczyny – także jest podstawa do wydania orzeczenia.

Choroby neurologiczne

Choroby neurologiczne tworzą długą listę schorzeń kwalifikujących się do uzyskania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Znajdują się tu m.in. udary z widocznymi niedoborami neurologicznymi, guzy Centralnego Układu Nerwowego, encefalopatie, uszkodzenia nerwów, jeżeli prowadzą do istotnych zaburzeń neurologicznych oraz choroby zapalne.

Co oznaczają symbole w orzeczeniu?

Symbole wypisane na orzeczeniu związane są bezpośrednio z powyższym zestawieniem chorób, zaburzeń i dysfunkcji. I tak poszczególne symbole odnoszą się do:

  • 01 – U upośledzenie umysłowe,
  • 02 – P choroby psychiczne,
  • 03 – L zaburzenia głosu, mowy i słuchu,
  • 04 – O choroby narządu wzroku,
  • 05 – R upośledzenie narządu ruchu,
  • 06 – E epilepsja,
  • 07 – S choroby układu oddechowego i krążenia,
  • 08 – T choroby układu pokarmowego,
  • 09 – M choroby układu moczowo-płciowego,
  • 10 – N choroby neurologiczne,
  • 11 – I inne,
  • 12 – C całościowe zaburzenia rozwojowe.

Każdy z powyższych symboli, kwalifikuje osobę chorą do uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W orzeczeniu mogą występować maksymalnie 3 symbole. 

W 2010 roku z inicjatywy m.in. nieistniejącego już Towarzystwa Pomocy Głuchoniewidomym (TPG) podjęte zostały działania mające na celu uznanie głuchoślepoty za osobną jednostkę chorobową posiadającą swój symbol składający się z 2 cyferek i jednej litery. Niestety nie udało się tego zrealizować. 

Osoby z jednoczesną dysfunkcją wzroku i słuchu mają wpisywane 2 symbole: 0-3 L i 0-4 O. W mojej sytuacji, gdzie mam dysfunkcje o symbolach 0-3 L, 0-4 O i 0-5 R – uznanie głuchoślepoty za osobną jednostkę chorobową byłoby lepszym rozwiązaniem. W orzeczeniu można wypisać tylko 3 symbole-  w takiej sytuacji komisja musiała zrezygnować z umieszczenia w moim orzeczeniu symbolu „N”. 

Choruję neurologicznie na m.in. postępujący zanik mięśni. Symbol „R” obejmuje dysfunkcje narządu ruchu zarówno pochodzenia neurologicznego, jak i ortopedycznego. Symbol „R” określa u mnie chorobę zwyrodnieniową stawów i kręgosłupa.

Podczas zasiadania w komisji orzekającej w ramach praktyk i stażu jako pracownik socjalny spotykałam osoby mające kilka dysfunkcji kwalifikujących się do uzyskania orzeczenia. Niezależenie od stopnia, o który się ubiegały. Myślę więc, że odpowiednim rozwiązaniem byłoby powrócenie do rozmów i działań dotyczących uznania głuchoślepoty za odrębną jednostkę chorobową.

orzeczenie o niepełnosprawności
Przykład orzeczenia o niepełnosprawności

Jak uzyskać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności?

Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności jest ustawowym potwierdzeniem przynależności do grupy osób z niepełnosprawnością. Posiadacz orzeczenia jest uprawniony do korzystania z ulg oraz innych uprawnień przewidzianych ustawowo dla tej grupy osób.

Orzeczenie o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności wydają:

Miejskie lub Powiatowe Zespoły ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, które są pierwotną placówką, w której składany jest wniosek.

Wojewódzkie Zespoły ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, gdzie- po otrzymaniu negatywnej decyzji z Miejskiego bądź Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności- można złożyć odwołanie. Zazwyczaj mamy na to 7 albo 14 dni.

Dzieci do 16 roku życia otrzymują orzeczenie o niepełnosprawności.

Podsumowanie artykułu o tym, jakie choroby kwalifikują do orzeczenia o niepełnosprawności

Mimo tego, że nie wszystkie choroby kwalifikują się do uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności bądź orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, na większość z nich wydawane jest orzeczenie. Specjaliści na posiedzeniu komisji orzekającej rozpatrują każdy wniosek jednostkowo. Jak pisałam wyżej, zespół ocenia nie tylko chorobę, ale także jej stadium, przebieg, rokowania oraz uwzględnia wiek chorego. Ustalane jest również, w jakim zakresie dana dysfunkcja ogranicza codzienne funkcjonowanie chorego, a także zdolność do samodzielnej egzystencji.

Bardzo ważnym elementem badania jest również rozpoznanie możliwości pełnienia ról społecznych – w tym wykonywania pracy. Jeżeli istnieją w tej sferze ograniczenia spowodowane chorobą oraz urazem orzeczenie zostaje wydane.

Similar Posts

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *